Bulguları yaz ve savun

Bulgular bölümü ne anlatır?

Sadece ne bulduğunu. «Bu beklenmedik bir sonuç», «literatürle uyumlu» gibi cümleler bulgular bölümüne değil, tartışma bölümüne giriyor. Bulgularda tarafsız dille sayıyı verirsin: hangi test, test istatistiği, serbestlik derecesi, p değeri, etki büyüklüğü.

Hipotezlerini yazdığın sırayla ilerle. Her hipotez için: ne test ettin, sonuç ne, hipotez desteklendi mi.

Hangi sırayla yazılır?

1. Örneklem betimleyici bilgileri — kaç kişi, yaş ortalaması, cinsiyet dağılımı, ilgili demografik kırılımlar.
2. Ölçek güvenirlikleri — her ölçeğin bu örneklemdeki Cronbach alfa değeri. Jüri bunu mutlaka arıyor.
3. Betimleyici istatistikler — değişkenlerin ortalama, standart sapma değerleri; genelde bir korelasyon matrisiyle birlikte.
4. Hipotez testleri — asıl analizler, hipotez sırasına göre.

APA tablosu nasıl görünür?

Birkaç sabit kural var:

• Sadece yatay çizgi — dikey çizgi ve hücre gölgelendirmesi yok.
• Tablo numarası ilk satır, başlığı bir alt satırda ve italik.
• İstatistik simgeleri italik: M, SD, r, t, F, p, N.
• Ondalık: korelasyon ve p gibi 1'i geçemeyen değerlerde baştaki sıfır yazılmaz («.42», «.03» değil «0.42»). İki ondalık standart.
• p değerini ya tam yaz («p = .012») ya da eşiğe göre («p < .001»). Yıldız kullanıyorsan tablo notunda neyi gösterdiğini açıkla.

En sık kullanılan tablo, değişkenlerin ortalama ve standart sapmalarını sol iki sütuna, korelasyonlarını üçgen bir matrise koyan tablodur. Çoğu tezde bir tane bu, bir tane de asıl analiz tablosu oluyor.

Anlamlılık ile önem aynı şey değil

«İstatistiksel olarak anlamlı», farkın büyük ya da önemli olduğunu söylemez — yalnızca bu büyüklükteki bir farkın şans eseri çıkma ihtimalinin düşük olduğunu söyler. Büyük örneklemde çok küçük, pratikte önemsiz farklar bile anlamlı çıkar.

Bu yüzden etki büyüklüğü raporlanıyor: Cohen's d, eta kare, r, R². «Anlamlı» sözcüğünü tek başına kullanmak yerine «anlamlı ve orta düzey bir etki» gibi ikisini birlikte ver. Jüri «bu etki gerçekte ne kadar büyük?» diye sorduğunda cevabın hazır olsun.

«Anlamlı çıkmadı» ne yapılır?

Bir bulgu. Anlamsız değil. Hipotezin desteklenmemesi tezini geçersiz kılmıyor — birçok yayımlanmış çalışmanın hipotezi desteklenmez.

Yapılmayacaklar:

• Anlamlı çıkana kadar analiz varyantı denemek (farklı gruplama, farklı dışarıda bırakma kuralı, alt örneklem) ve sadece işe yarayanı raporlamak. Bu, sonucu çürütür.
• Hipotezi sonradan bulguya uyacak şekilde yeniden yazmak.
• p = .06'yı «anlamlılığa yaklaştı» diye sunmak — eşiği baştan .05 dediysen .06 desteklenmedi demektir.

Yapılacak: sonucu olduğu gibi yaz, tartışmada neden böyle çıkmış olabileceğini (örneklem, ölçüm, kuramsal beklentinin bu bağlamda geçerli olmaması) tartış.

Tartışma bölümü

Bulguyu literatürle konuşturursun: benzer çalışmalar ne bulmuş, seninki nerede uyuşuyor, nerede ayrışıyor, ayrışma neden olabilir.

Sınırlılıklar bölümünü ciddiye al. Kesitsel tasarımın neden-sonuç iddiası kurmana izin vermediği, örneklemin belirli bir gruba sıkışmış olması, öz bildirim ölçeklerinin ortak yöntem varyansı riski — bunları sen açıkça yazarsan jüri «bunun farkında mı?» sorusunu sormaz.

Jürinin en sık sorduğu sorular

• «Örnekleminiz evreni temsil ediyor mu?» Nasıl ulaştığını (kolayda örnekleme büyük ihtimalle) ve bunun genellenebilirliği nasıl sınırladığını söyle.
• «Neden bu analizi seçtiniz?» Değişkenlerin türü ve hipotezin biçimiyle gerekçelendir.
• «Ölçeğin bu örneklemdeki güvenirliği kaç?» Cronbach alfa değerlerini ezbere bil.
• «Aracılık testinde yön nasıl kuruldu?» Aracı ve düzenleyici modellerde neyin neye etkisini test ettiğini net anlat.
• «Ters maddeleri çevirdiniz mi?» Evet, hangi maddeler.
• «Bulgunuz pratikte ne anlama geliyor?» Etki büyüklüğünü gündelik bir cümleye çevir.