Ölçek ailesi
Kaygı türleri ölçekleri
Genel kaygı mı ölçüyorsun, alana özgü kaygı mı?
Bu yazı sıfırdan başlıyor. İstatistik bilmene gerek yok.
“Kaygı” tek bir şey değil
Bu sayfadaki ölçekler son iki yılda 111 tezde kullanılmış ve hepsi “kaygı” ölçüyor — ama farklı kaygıları. Sosyal ortamda değerlendirilme kaygısı, sınav kaygısı, hastalık kaygısı, ölüm kaygısı; bunlar birbirinden ayrı yapılar.
Neden önemli: bir kişi sınav kaygısı yüksek olup sosyal kaygısı düşük olabilir. Alana özgü bir kaygı ölçeğinden çıkan puanı “bu kişi kaygılı” diye genellemek — ya da genel kaygı ölçeğiyle sosyal kaygıyı ölçmeye çalışmak — tezin en sık eleştirilen yeri oluyor.
Genel kaygı düzeyi arıyorsan bu aile değil: belirti tarama ailesindeki Beck Anksiyete Envanteri, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği ya da Sürekli Kaygı Envanteri’ne bak.
⚠ Sosyal kaygı mı, sosyal görünüş kaygısı mı?
Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği (32 tez) sosyal ve performans durumlarında genel değerlendirilme korkusunu ölçüyor. Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği (15 tez) ise yalnızca dış görünüşün başkalarınca değerlendirilmesine dair kaygıyı — beden algısı ve yeme tutumu çalışmalarıyla iç içe.
Araştırma sorunun görünüşle ilgili değilse genel sosyal kaygı ölçeği kullan. İkisini birden ölçüp “sosyal kaygı” başlığında birleştirme.
Ailedeki ölçekler, kaygının alanına göre
Kullanım sıklığına göre sıralı.
Sosyal kaygı · 58 tez
- Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği32 tez
LSAS. Sosyal ve performans durumlarında yaşanan korku ve kaçınmayı ayrı ayrı ölçüyor. Bu grubun en çok kullanılanı.
Örneklem ortancası 349 kişi (22 tezde)
- Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği15 tez
Genel sosyal kaygı değil: yalnızca dış görünüşün başkaları tarafından değerlendirilmesine dair kaygı. Beden algısı çalışmalarında geçiyor.
Örneklem ortancası 389 kişi (9 tezde)
- Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği11 tez
Ergenlere uyarlanmış sosyal kaygı ölçeği. Yetişkin ölçeğini ergene uygulamak yerine bunu kullan.
Örneklem ortancası 450 kişi (6 tezde)
Performans ve değerlendirilme kaygısı · 16 tez
- Westside Sınav Kaygısı Ölçeği9 tez
Sınav kaygısını kısa ve pratik ölçüyor; sınav performansına etkisi üzerine odaklı.
Örneklem ortancası 417 kişi (5 tezde)
- Sınav Kaygısı Envanteri7 tez
TAI (Spielberger). Sınav kaygısını iki bileşene ayırıyor: kuruntu (bilişsel) ve duyuşsallık (bedensel). Daha ayrıntılı bir resim istersen.
Örneklem ortancası 222 kişi (5 tezde)
Bedensel ve varoluşsal kaygılar · 27 tez
- Sağlık Anksiyetesi Ölçeği8 tez
Bedensel belirtileri ciddi bir hastalık işareti olarak yorumlama eğilimi. Eskiden 'hastalık hastalığı' denen şey.
Örneklem ortancası 338 kişi (6 tezde)
- Ölüm Kaygısı Ölçeği7 tez
Ölüme ve ölmeye dair kaygı. Yaşlılık, palyatif bakım ve din-maneviyat çalışmalarında geçiyor.
Örneklem ortancası 375 kişi (6 tezde)
- Varoluşsal Kaygı Ölçeği6 tez
Anlamsızlık, ölüm, yalnızlık, sorumluluk gibi varoluşsal temaların yarattığı kaygı. Ölüm kaygısından daha geniş.
- Üniversite Öğrencilerinde Gelecek Kaygısı Ölçeği6 tez
Geleceğe, iş bulmaya, belirsizliğe dair kaygı. Örneklemi adından belli: üniversite öğrencisi.
İlişkiye özgü kaygı · 10 tez
- Yetişkin Ayrılma Anksiyetesi Anketi10 tez
Bağlanma figüründen ayrılmaya dair aşırı kaygı — yetişkinlikte. Bağlanma çalışmalarıyla birlikte kullanılıyor.
Örneklem ortancası 253 kişi (8 tezde)
Peki hangisini seçmelisin?
- Kaygı senin çalışmanda ne rolde? Kaygı, belirli bir bağlamla (sınav, sosyal ortam, sağlık) doğrudan bağlıysa o alana özgü ölçek. Kaygı genel bir yatkınlık olarak modelde yer alıyorsa genel kaygı ölçeği — belirti tarama ailesine bak.
- Örneklemin yaşı ve bağlamı? Ergenle çalışıyorsan ergen sosyal kaygı ölçeği. Üniversite öğrencisiyle gelecek kaygısı çalışıyorsan o örneklemde geliştirilmiş ölçek zaten var.
Birden fazla kaygı türünü aynı çalışmada ölçmek meşru — o zaman her birini ayrı ayrı raporla, tek bir “kaygı” puanında birleştirme.
⛔ Bu ölçekler birbirinin yerine geçmez
Alana özgü bir kaygı ölçeğinden çıkan bulguyu genel kaygı literatürüyle, ya da bir kaygı türünü başka bir türün literatürüyle yorumlayamazsın. Yüksek korelasyon vermeleri onları aynı yapı yapmıyor.
Karşılaştırabileceğin şey ilişkilerin yönü ve gücü, ve yalnızca aynı kaygı türünü ölçen çalışmalarla.
Seçtikten sonraki adımlar
- Ölçeği uyarlayan akademisyenden kullanım izni al — hazır mail şablonuyla.
- Etik kurul onayı al — veri toplamadan önce. Kaygı ölçen bir çalışmada, puanı yüksek çıkan katılımcı için ne yapacağını başvuruda yazman gerekiyor.
- Kaç kişiye uygulayacağına karar ver — sayıyı ölçek değil araştırma tasarımın belirliyor.
- Ters maddeleri çevirmeyi atlama
- Cronbach alfan düşük çıkarsa
Ölçek seçimi bitti, analiz sırada.
Birden fazla kaygı türü ölçtüysen aralarındaki örtüşme analizde dikkat istiyor. İstersen bu kısmı biz üstlenelim.